Kartoidna angioplastija

  • PDF
  • Ispis
  • E-mail

Pacijent je svjestan tokom operacije, komunicira sa ljekarima i pri tome ne osjeti nikakvu bol

Karotidna angipoplastika je interventni postupak kojim se odstranjuju začepljenja vratnih arterija (arterije karotis), kako bi se smanjio rizik za nastanak infarkta mozga (moždani udar).

Postupak se sastoji od privremenog umetanja i napuhavanja malenog balona, na mjestu začepljenja (stenoze) karotidnih arterija, kako bi se proširile.

„Karotidna angioplastija se često radi u kombinaciji s postavljanjem  metalne mrežice (stent) na mjestu stenoze arterije i na taj način smanjuje šanse za njeno ponovno sužavanje“, objašnjava prim.dr. Zulejha Merhemić, specijalista neuroradiolog i vođa tima za uspostavljanje procedure karotidne angioplastike na Institutu za radiologiju KCUS.

Simptomi zapušenja vratnih arterija

Uglavnom se radi o neurološkim simptomima, poput tranzitornog ishemijskog ataka (TIA), kada pacijent u jednom momentu izgubi osjet, odnosno ne može pomaći ruku, nogu, ali ovaj simptom brzo prođe i funkcija ekstremiteta se vraća. Može se javiti i gubitak vida na jedno oko, nakon čega se vid ponovo vrati, zatim kao simptom se može javiti vrtoglavica (vertigo),  migrene, nekad čak i epilepsija. U slučaju pomenutih simptoma neophodno je snimiti krvne sudove vrata.

Uzrok stenoze vratnih arterija

Uzročnik stenoza (zapušenja) vratnih arterija najčešće su naslage arterosklerotičnih plakova, odnosno arterosklerotičnih promjena na krvnim sudovima i to najčešće u području same bifurkacije (račvanja) karotidne arterije na (arteriju karotis komunis i arteriju karotis interna). Rizik za nastanak arteroskleroze povećava se s godinama starosti, genetskom predispozicijom, povišenim masnoćama u krvi, ukoliko osoba ima dijabetes, puši, konzumira alkohol, ukoliko je gojazna. Kod osoba starijih iznad 65 godina, vrlo je česta pojava suženja karotidnih arterija i zbog toga je neophodno na vrijeme uraditi dijagnostičke pretrage.

Dijagnostika

Transkranijalna doppler sonografija (TCD) je neinvazivna, ultrazvučna dijagnostička metoda, koja koristeći zvučne valove, omogućava uvid u suženje arterija i protok krvi u mozak. Ovom metodom se u 95 posto slučajeva, sa sigurnošću može odrediti koliki je stepen stenoze karotidnih arterija.

„Međutim, ljekari se prilikom dijagnostike nikad ne oslanjaju samo na ultrazvučnu metodu, nego se rade i angiografija kompjuterskom tomografijom (CTA) i magnetna angiografija (MRA)“, kaže prim.dr Merhemić.

Ove dvije dijagnostičke metode daju vrlo detaljne slike krvnih žila pomoću radiofrekvencije, bilo valova magnetskog polja ili pomoću rendgena, objašnjava prim.dr Merhemić.

I jedna i druga metoda se rade uz pomoć kontrastnih sredstava, s tim što se kod CT angiografije pacijentu ubrizgava u arterije jodno kontrastno sredtsvo, a kod magnetne angiografije, magnetno kontrastno sredstvo, kako bi se krvni sudovi učinili vidljivim na snimku.

„Za razliku od MRA metode, kod CT angiografije je prisutan prilično visok stepen jonizirajućeg zračenja, ali upravo zahvaljujući ovoj metodi, mogu se na snimku vidjeti plakovi koji su kalcificirali, mada je zbog toga teže odrediti stepen stenoze arterija. Kod magnetne angiografije (MRA) na snimku se ne vide ti kalcifikati i onda je lakše odrediti stepen stenoze“, dodaje prim.dr Merhemić.

Operacija ili karotidna angioplastija

Operativni zahvat kojim se skidaju arterosklerotični plakovi sa karotidnih arterija, uglavnom radi kod mlađih pacijenata.

Karotidna angioplasitka se radi u slučajevima:

  • ako je pacijent imao moždani udar
  • ako je utvrđeno začepljenje karotidne arterije 70 posto ili više
  • kod starijih rizičnih pacijenata koji ne mogu podnijeti anesteziju i operaciju
  • ako je mjesto stenoze anatomski visoko, odnosno teško za operativni pristup
  • ako pacijent ima teže bolesti srca ili pluća
  • nove stenoze nakon operacije

Procedura  karotidne angioplastike

Zahvat se izvodi u lokalnoj anesteziji, pacijent je svjestan i komunicira sa ljekarima, i pri tome ne osjeti nikakvu bol.

Specijalsta neuroradiolog punktira bedrenu arteriju u predjelu prepona i na tom mjestu uvlači kateter sa malim balonom na vrhu, sve do karotidne arterije, pod kontrolom rendgena. Zatim se kontrastno sredstvo ubrizgava kroz kateter u karotidne arterije. To može prouzrokovati privremeno topao osjećaj na jednoj strani lica. Kontrastni materijal daje detaljan uvid u suženje arterije i protok krvi u mozak.

Filter (protekcija) u obliku kišobrana, umeće se iza stenoze, kako bi se uhvatile sve krhotine, odnosno ugrušci krvi, koje se otkinu tokom zahvata. Balon na vrhu katetera se postavlja u suženo područje i napumpa, kako bi proširio krvnu žilu. Na mjesto suženja se može umetnuti stent (metalna mrežica), koja spriječava ponovno sužavanje arterija. Nakon postavljanja stenta, vadi se i protekcija (filter).

Nakon zahvata pacijent mora ležati nekoliko sati, kako bi se izbjeglo krvarenje.

Rizici karotidne angioplastike

Rizik uvijek postoji, jer svaka neadekvatna intervencija na karotidnim arterijama, može dovesti do infarkta mozga.

Mogući rizici prilikom izvođenja zahvata karotidne angioplastke su:

Moždani udar Tokom izvođenja karotidne angioplastike, kada kateter prođe kroz krvne žile, krvni ugrušci iz plakova u arterijama se mogu osloboditi i izazvati moždani udar.

Novo suženje karotidnih arterija Veliki nedostatak karotidne angioplastike je šansa da će se arterije ponovno suziti (restenoza), tokom nekoliko mjeseci, odnosno do godinu dana nakon zahvata.

Krvni ugrušci Krvni ugrušci mogu se formirati nekoliko sedmica ili mjeseci nakon angioplastike i mogu izazvati moždani udar. Važno je da pacijent u terapiji uzima aspirin i druge lijekove kako bi se smanjile šanse za formiranje ugrušaka.

Krvarenje Može se javiti krvarenje na mjestu gdje je umetnut kateter zbog izvođenja zahvata. Obično se na tom mjestu pojavi samo modrica, a rijetko se može javiti krvarenje, kada je potrebna transfuziju krvi ili hirurški zahvat.

Karotidna angioplastija na KCU Sarajevo

Na Institutu za radiologiju KCUS prije pet godina se počelo sa  procedurom karotidne angioplastike, zahvaljujući pomoći i edukaciji tima iz Švedske, na čelu sa dr. Klingenstijernom, kaže prim.dr. Merhemić. Do sada su urađena samo četiri zahvata karotidne angioplastike sa ugradnjom stenta, a razlog su ograničena  finansijska sredstva i sporost tendera za nabavku stentova.

„Materijal je jako skup, jer čitava procedura sa ugradnjom stenta iznosi 7.000 KM. Međutim, kad se sagleda sva korist ovakvog zahvata po pacijenta i društvo, onda to nije skupo, jer karotidnom angioplastikom se spriječava rizik za nastanak moždanog udara i invaliditet pacijenta“, ističe prim.dr Merhemić.

Ova procedura je uvrštena u program Federalnog fonda solidarnosti.

Ažurirano Petak, 29 Srpanj 2011 09:02

 
English Arabic Bulgarian Chinese (Simplified) Chinese (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch Finnish French German Greek Hindi Italian Japanese Korean Norwegian Polish Portuguese Romanian Russian Spanish Swedish Catalan Filipino Hebrew Indonesian Latvian Lithuanian Serbian Slovak Slovenian Ukrainian Vietnamese Albanian Estonian Galician Hungarian Maltese Thai Turkish Persian Africaans Malay Swahili Irish Welsh Belarusian Icelandic Macedonian Yiddish
Find us on Facebook